Poradnik

Sikasz „na zapas” przed wyjściem? Wyjaśniamy, czy to dobry nawyk

Przed wyjściem z domu, przed zakupami, przed treningiem, „bo potem nie będzie gdzie”. Sikanie na wszelki wypadek wydaje się rozsądne, a wiele z nas robi to od dziecka. Fizjoterapeutki uroginekologiczne mają jednak na ten temat inne zdanie1. Wyjaśniamy, co się dzieje, gdy taki odruch wchodzi w nawyk, i jak go zmienić.

5 min czytania

Kobieta z torebką i kluczami wychodzi z domu, w tle widać łazienkę z toaletą

Skąd się bierze ten nawyk

Zwykle wynosimy go z domu. „Wysikaj się, zanim wyjdziemy” to zdanie, które słyszało chyba każde dziecko. Później dochodzą długie zebrania, korki, kolejki do toalet w galeriach i obawa, że w ważnym momencie nie będzie gdzie pójść. Pęcherz szybko uczy się, że opróżnia się go „przy okazji”, a nie wtedy, gdy jest pełny.

Co się dzieje, gdy robisz to codziennie

Pęcherz zapamiętuje schematy. Jeśli regularnie opróżniasz go, zanim się napełni, przyzwyczaja się do mniejszych ilości moczu i coraz wcześniej wysyła sygnał „muszę iść”2. Efekt: chodzisz do toalety coraz częściej, choć pijesz tyle samo.

Jest też drugi problem. Gdy idziesz do toalety bez potrzeby, często musisz przeć, żeby cokolwiek oddać. To dodatkowe obciążenie dla mięśni dna miednicy, które na co dzień pilnują, żeby nic nie przeciekało1.

Ile razy dziennie to norma

4–8 razy na dobę

U zdrowej dorosłej osoby to zwykle 4–8 razy na dobę, mniej więcej co 3–4 godziny, i nie częściej niż raz w nocy345. Jeśli bez wyraźnego powodu chodzisz do toalety co godzinę, warto przyjrzeć się swoim nawykom.

Nie ograniczaj picia

Wiele kobiet idzie w drugą stronę: pije mniej, żeby rzadziej szukać toalety. To błąd2. Za mało płynów oznacza bardziej stężony mocz, który drażni pęcherz. Najlepiej pić wodę regularnie przez cały dzień, a z kawą i słodkimi napojami nie przesadzać, bo mogą podrażniać pęcherz15.

Dobre nawyki najłatwiej utrzymać, gdy mają stałe miejsce w planie dnia: szklanka wody do śniadania, butelka na biurku, woda po treningu. Możesz dołożyć do tego codzienną porcję D-mannozy.

Jak odzwyczaić się od sikania na zapas

Wracając do samego nawyku: większość osób może go zmienić sama, w kilka tygodni. Oto jak.

  1. Przez 2–3 dni zapisuj, kiedy chodzisz do toalety i czy naprawdę czułaś potrzebę. Wiele osób dopiero wtedy zauważa, jak często idzie „przy okazji”.

  2. Przed wyjściem z domu zadaj sobie jedno pytanie: „Czy chce mi się, czy idę na wszelki wypadek?”. Jeśli na wszelki wypadek, odpuść.

  3. Gdy parcie jest lekkie, odczekaj chwilę. Usiądź, weź kilka spokojnych oddechów, zajmij się czymś innym. Słaby sygnał często mija po kilku minutach.

  4. Wydłużaj przerwy stopniowo, po kilkanaście minut, aż dojdziesz do rytmu co 3–4 godziny.

  5. Nie przesadzaj w drugą stronę. Wielogodzinne wstrzymywanie, gdy naprawdę musisz iść, też szkodzi5. Celem jest chodzenie wtedy, gdy pęcherz jest pełny, a nie wtedy, gdy jest okazja.

Kiedy wyjątek jest w porządku

Toaleta przed snem jest w porządku. Podobnie przed długą podróżą, ważnym egzaminem czy zabiegiem4. Wyjątek nie szkodzi. Szkodzi dopiero codzienny odruch.

Jak sikać, żeby pęcherz się opróżnił

  • Usiądź na desce, nie zawisaj nad nią. W pozycji półprzysiadu mięśnie dna miednicy są napięte i pęcherz nie opróżnia się do końca6. Jeśli nie ufasz desce w publicznej toalecie, użyj papieru lub nakładki.
  • Stopy płasko na podłodze, pochyl się lekko do przodu, łokcie oprzyj na kolanach.
  • Nie przyj i nie spiesz się. Mocz ma wypłynąć sam6.
  • Odłóż telefon. Długie przesiadywanie na toalecie też nie służy mięśniom dna miednicy5.

Kiedy iść do lekarza albo fizjoterapeutki

Umów wizytę, jeśli mimo zmiany nawyków nadal chodzisz do toalety bardzo często, budzisz się w nocy więcej niż raz, popuszczasz przy kaszlu lub śmiechu albo czujesz nagłe, silne parcie. Jeśli oddawaniu moczu towarzyszy ból, pieczenie, krew w moczu albo gorączka, idź do lekarza od razu. Z nawykami toaletowymi i pracą mięśni dna miednicy pomaga fizjoterapeutka uroginekologiczna.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani fizjoterapeutą.

Przypisy

  1. Złe nawyki toaletowe obciążają mięśnie dna miednicy, mp.pl↩
  2. Continence Foundation of Australia, 5 Healthy Habits↩
  3. Australian Government, Good bladder habits for everyone↩
  4. Continence NZ, Good Bladder Habits for Everyone↩
  5. RMF24, 5 błędów, które kobiety popełniają w toalecie↩
  6. Continence Foundation of Australia, Good Bladder Habits for Everyone (ulotka)↩